Tuinkalender

Een tuin heeft het hele jaar door aandacht nodig, maar niet elke tuinklus kan op elk moment. Snoei je te vroeg, dan bevriest de nieuwe groei. Plant je te laat, dan krijgen de wortels geen kans meer. In deze tuinkalender van PlantBezorgd zie je per maand welke tuinwerkzaamheden op het programma staan: wat je kunt planten, wanneer je snoeit, hoe je het gazon onderhoudt en wat er in de moestuin en bij de vijver te doen is. Zo weet je altijd wat je nu in de tuin kunt doen.

Ga direct naar: januari | februari | maart | april | mei | juni | juli | augustus | september | oktober | november | december

Tuinwerkzaamheden per maand in één overzicht

Januari: de tuin in winterrust

In januari groeit er weinig en is de tuin in rust. Dat maakt het een goede maand om de structuur van de tuin te bekijken en plannen te maken voor het voorjaar. Bij vorstvrij weer kun je hagen, heesters en bomen met kale wortel planten en appel- en perenbomen snoeien. Zware sneeuw schud je van coniferen en hagen, maar een licht laagje sneeuw mag blijven liggen: dat isoleert juist. Vergeet de vogels niet: voer ze bij kou en hang nestkastjes op.

Lees de volledige tuinkalender voor januari

Februari: voorbereiden op het voorjaar

Februari kan nog flink koud zijn, maar sneeuwklokjes en krokussen kondigen het voorjaar al aan. Plant bij zacht weer hagen en heesters en zet vergeten bloembollen alsnog in de grond. Eind februari knip je siergrassen, pluimhortensia’s en zomerbloeiende clematis terug. Knotwilgen knot je voordat het broedseizoen begint. In de moestuin zaai je binnen tomaat en paprika en laat je pootaardappelen voorkiemen.

Lees de volledige tuinkalender voor februari

Maart: de tuin voorjaarsklaar maken

In maart start het tuinseizoen. Ruim de border op, knip vaste planten terug en verwijder onkruid. Snoei rozen als de forsythia bloeit en geef vlinderstruiken en hortensia’s hun voorjaarssnoei. Maart is een uitstekende maand om vaste planten, heesters en hagen te planten. Bemest de border en het gazon en maai voor het eerst als het gras groeit. Houd wel rekening met nachtvorst.

Lees de volledige tuinkalender voor maart

April: alles komt in beweging

April doet wat hij wil: zon, hagel en nachtvorst wisselen elkaar af. Toch groeit alles nu hard en is er veel te doen. Heb je de voorjaarsbeurt in maart overgeslagen? Dan ruim je de border nu alsnog op.

• Planten: april is een topmaand voor vaste planten, siergrassen en bodembedekkers. Ook zomerbloeiende bollen zoals lelies en gladiolen kunnen de grond in.
• Snoeien: snoei lavendel terug tot een paar centimeter boven het houtige deel, maar knip nooit in het kale hout. Coniferen en wintergroene hagen kun je nu in vorm knippen. Forsythia snoei je direct na de bloei.
• Gazon: april is de beste maand om te verticuteren en kale plekken in te zaaien. Graszaad kiemt goed nu de bodem warmer wordt.
• Moestuin: poot aardappelen en zaai wortel, biet, sla en spinazie buiten.

Mei: de tuin komt in bloei

In mei is het tuinseizoen in volle gang en groeit alles hard. Het belangrijkste moment van de maand zijn de IJsheiligen: van 11 tot en met 14 mei, met daarna nog Koude Sophie op 15 mei. Tot die tijd kan het ‘s nachts nog vriezen. Pas daarna is het veilig om vorstgevoelige planten buiten te zetten.

• Planten: zet na half mei zomerbloeiers, geraniums en kuipplanten buiten en plant dahlia’s in de volle grond.
• Snoeien: snoei voorjaarsbloeiers zoals forsythia, sering en ribes direct na de bloei. Bij rhododendrons breek je de uitgebloeide bloemtrossen voorzichtig uit.
• Onderhoud: wied onkruid nu het nog klein is en geef nieuwe planten water bij droog weer. Maai het gazon wekelijks.
• Moestuin: plant na de IJsheiligen tomaten, courgettes en bonen buiten.

Juni: volop groei en bloei

In juni begint de zomer en is de tuin op zijn mooist. Bomen en struiken staan in vol blad, de border bloeit en vlinders en bijen vliegen af en aan. Het werk bestaat vooral uit bijhouden en genieten.

• Snoeien: knip hagen zoals liguster, beuk en buxus voor de eerste keer. Controleer vooraf of er geen vogels in broeden. Knip uitgebloeide bloemen van rozen en vaste planten weg voor een tweede bloei.
• Water geven: geef bij droogte liever één keer per week grondig water dan elke dag een beetje. Zo groeien wortels dieper.
• Planten: planten in pot kun je nog steeds planten, maar zorg dan wel voor voldoende water in de eerste weken.
• Moestuin: oogst sla, radijs en de eerste aardbeien en zaai opnieuw voor een doorlopende oogst.

Juli: zomerhitte en op tijd sproeien

Juli is gemiddeld de warmste maand van het jaar. De grootste klus is zorgen dat de tuin niet uitdroogt.

• Water geven: sproei vroeg in de ochtend of ‘s avonds, zodat er weinig water verdampt. Planten in potten en bakken hebben bij warm weer dagelijks water nodig. Een laag mulch of compost houdt de grond langer vochtig.
• Snoeien: knip lavendel na de bloei licht terug, zodat de plant compact blijft. Steenfruit zoals kers en pruim snoei je nu, omdat snoeiwonden in de zomer snel genezen.
• Onderhoud: haal uitgebloeide bloemen weg, maai het gazon iets hoger en laat het gras bij hitte gerust wat langer staan.
• Moestuin: oogst bonen, courgettes, kruiden en bessen en zaai andijvie en winterpeen.

Augustus: oogsten en hagen knippen

Veel planten hebben hun bloeipiek gehad en de moestuin draait op volle toeren. Augustus is van oudsher de oogstmaand.

• Snoeien: geef hagen en coniferen eind augustus hun tweede en laatste knipbeurt van het jaar. Zo hebben ze nog tijd om voor de winter bij te groeien.
• Water geven: blijf bij droogte water geven, vooral aan planten die dit jaar zijn geplant.
• Vermeerderen: neem stekken van lavendel, hortensia en rozen en oogst zaad van eenjarige bloemen.
• Moestuin: zaai groenbemesters op lege bedden en plant wintergroenten zoals boerenkool en prei.

September: nazomeren en planten

Met een beetje geluk krijgen we nog een mooie nazomer. Toch zie je de herfst al aankomen. September is een van de beste plantmaanden van het jaar: de bodem is warm en er valt weer meer regen.

• Planten: plant vaste planten, heesters en hagen in pot. Ze wortelen voor de winter goed in. Ook de eerste voorjaarsbollen zoals krokussen en narcissen kunnen de grond in.
• Snoeien: doe alleen nog lichte vormsnoei. Een stevige snoei stimuleert nieuwe groei die in de winter kan bevriezen.
• Gazon: september is ideaal om het gazon te herstellen. Verticuteer, zaai kale plekken in en geef een herfstmest met veel kalium.
• Moestuin: oogst pompoenen, aardappelen en appels en zaai winterpostelein en veldsla.

Oktober: tuin voorbereiden op de winter

De herfstkleuren krijgen de overhand en de bladeren beginnen te vallen. In oktober bereid je de tuin voor op de winter, maar de planten hebben nog steeds verzorging nodig.

• Planten: oktober is de hoofdmaand voor voorjaarsbollen: tulpen, narcissen, hyacinten en allium. Ook vaste planten, heesters en rozen kun je nu goed planten.
• Snoeien: snoei weinig. Laat uitgebloeide vaste planten en siergrassen staan als wintersilhouet en schuilplaats voor insecten.
• Opruimen: hark bladeren van gazon, paden en vijver en gebruik ze als deken in de border of onder heesters.
• Beschermen: zet vorstgevoelige kuipplanten voor de eerste nachtvorst binnen.
• Gazon: maai nog zolang het gras groeit en bemest uiterlijk deze maand met herfstmest.

November: de tuin winterklaar maken

Half november zijn de meeste bomen kaal en is het tijd om de tuin winterklaar te maken. Tegelijk is november een van de beste plantmaanden: hagen met kale wortel, heesters, rozen en fruitstruiken wortelen nu rustig in. Plant de laatste bloembollen, maai het gazon een laatste keer, zet kuipplanten binnen en graaf dahlia’s op na de eerste vorst. Laat de border gerust staan: dat beschermt de planten en helpt vogels en insecten de winter door.

Lees de volledige tuinkalender voor november

December: einde van het tuinseizoen

In december loopt het tuinseizoen ten einde, maar tuinieren kan zolang het niet vriest. Werkzaamheden uit november kun je bij zacht weer gewoon over december spreiden.

• Planten: hagen, bomen en heesters kunnen bij vorstvrij weer nog de grond in.
• Snoeien: grote loofbomen kun je nu snoeien, nu het blad eraf is en de boom in rust is.
• Beschermen: controleer of potten en kuipplanten goed zijn ingepakt en geef wintergroene planten in pot op vorstvrije dagen een beetje water.
• Onderhoud: maak gereedschap schoon, voer de vogels en zorg bij vorst voor vers drinkwater. Een kerstboom met kluit kun je na de feestdagen in de tuin planten als die niet te lang binnen heeft gestaan.

Waarom een tuinkalender handig is

De juiste timing maakt in de tuin vaak het verschil tussen een plant die net overleeft en een plant die volop bloeit. Snoei je een hortensia op het verkeerde moment, dan knip je de bloemknoppen eraf. Plant je een haag in de zomer, dan heb je wekenlang werk aan water geven. Met een onderhoudskalender voor de tuin plan je je tuinklussen vooruit en spreid je het werk over het jaar. De maanden in deze kalender zijn een richtlijn: het weer bepaalt uiteindelijk het moment. In een zacht voorjaar kun je eerder beginnen, na een koude winter wacht je wat langer.

Veelgestelde vragen over tuinonderhoud per maand

Welke tuinwerkzaamheden horen bij welk seizoen?

In het voorjaar staan opruimen, snoeien van zomerbloeiers, bemesten en planten centraal. In de zomer draait het om water geven, hagen knippen en uitgebloeide bloemen weghalen. In de herfst plant je bollen, hagen en heesters en ruim je bladeren op. In de winter plan je, snoei je fruitbomen en bescherm je planten tegen vorst.

Wanneer maak je de tuin voorjaarsklaar?

Meestal in maart, zodra het een paar dagen achter elkaar niet meer vriest en de grond niet te nat is. Na een koude winter kan dat ook begin april zijn.

Wanneer zijn de IJsheiligen?

De IJsheiligen vallen elk jaar van 11 tot en met 14 mei, met Koude Sophie op 15 mei. Tot die tijd kan het ‘s nachts nog vriezen. Zet vorstgevoelige planten daarom pas na half mei buiten.

Wanneer is de beste tijd om te planten?

De beste plantmaanden zijn september tot en met november en maart tot en met april. Planten in pot kun je het hele jaar planten, zolang de grond niet bevroren is en je in de zomer voldoende water geeft.

Hoe vaak heeft een tuin onderhoud nodig?

Dat hangt af van de tuin, maar in het groeiseizoen van april tot en met september is wekelijks een uurtje bijhouden een goede richtlijn. In de herfst en winter volstaat een paar keer per maand.

Heb je vragen over je tuin of wil je persoonlijk tuinadvies? Neem dan contact op met Bart van PlantBezorgd. En kan je tuin nog wel wat groen gebruiken? Bekijk alle tuinplanten en laat ze makkelijk thuisbezorgen, zonder gesjouw.